ΚΑΤΩ ΣΩΤΗΡΙΤΣΑ ΚΑΙ ΚΡΙΝΟΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

Σε αυτήν την παραλία της Κάτω Σωτηρίτσας του Δήμου Αγιάς ανθίζει και προσπαθεί να επιβιώσει ο κρίνος της θάλασσας . Ένα από τα προϊστορικά φυτά που διασώζονται μέχρι σήμερα στον ελλαδικό χώρο . Δυστυχώς η έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών κάνει αυτήν την επιβίωση ακόμα πιο δύσκολη. Έτσι κάθε χρόνο παρατηρείται να λιγοστεύει επικίνδυνα ο αριθμός των φυτών.

Ας δούμε την ταυτότητα του φυτού:

Οικογένεια: Amaryllidaceae
Γένος: Pancratium
Είδος: Pancratium maritimum, Παγκράτιο το παράλιο, Κρίνος της θάλασσας, το κρινάκι της θάλασσας, Sea daffodil, Sand Lily.

Το μυθικό κρινάκι της άμμου που εντυπωσιάζει για τον τόπο που επιλέγει να φυτρώνει και την εποχή της ανθοφορίας του. Ονομάζεται Pancratium maritimum (Παγκράτιο το παράλιο) από το ελληνικό Pancratium - παν + κραταιός, για την υποτιθέμενη φαρμακευτική δύναμη του φυτού, (Pandocrator) – παντοδύναμο, και το λατινικό Maritimum που σημαίνει "από την θάλασσα-ακτή" ονομάζεται ακόμα Ασφόδελος της Θάλασσας, κρινάκι του Αγίου Νικολάου και Νάρκισσος της θάλασσας.

Το Παγκράτιο το παράλιο είναι μια αμαρυλλίδα-ένα από τα αρχαιότερα αγριολούλουδα της χώρας μας. Το συναντάμε, από τη Χαλκιδική και τη Λήμνο μέχρι το Πήλιο, τη δυτική Πελοπόννησο, τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη.

Το Παγκράτιο, εντυπωσιάζει για τον τόπο που επιλέγει να φυτρώνει (αμμούδες και αμμοθίνες, τις οποίες και συγκρατεί με το ριζικό του σύστημα) και για την εποχή της ανθοφορίας του (κατακαλόκαιρο). Η εμφάνιση του στην περιοχή της Μεσογείου παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον.

Χρησιμοποιώντας τους ανέμους του καλοκαιριού (μελτέμια), την επίδραση των σταγονιδίων του θαλασσινού νερού, αλλά και τη νυχτερινή υγρασία ,το Παγκράτιο επιβιώνει και ευδοκιμεί στις δυσμενείς συνθήκες της παραλίας.

Ανθίζει συνήθως από τα μέσα Ιουλίου, μέχρι τα τέλη Αυγούστου, στην περιοχή της Σωτηρίτσας πολύ νωρίτερα, ενώ το Σεπτέμβρη τελειώνει η ανθοφορία του. Σε αντίθεση με τα άλλα αγριολούλουδα επικονιάζεται προσελκύοντας ένα μεταναστευτικό είδος πεταλούδας της νύχτας, το Hawk moth(σκώρος –γεράκι). Η επικονίαση επιτυγχάνεται μόνο σε περιόδους νηνεμίας ή ασθενών ανέμων για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Ο κάλυκας με τα ώριμα σπέρματα θα ανοίξει ξαφνικά κι εκείνα θα παρασυρθούν από τους ανέμους διανύοντας συχνά μεγάλες αποστάσεις μέσα στη θάλασσα ώσπου να βρουν κατάλληλο έδαφος .Εκεί μπορεί να παραμείνουν έως 4-5 χρόνια θαμμένα μέχρι να βρουν ευνοϊκές συνθήκες για να βλαστήσουν.

ΙΣΤΟΡΙΑ –ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ- ΙΑΤΡΙΚΗ –ΤΕΧΝΗ

Στην Αρχαία Ελλάδα τα άνθη αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της ζωής των ανθρώπων κι ήταν συνυφασμένα με τη θρησκεία, την τέχνη, τους μύθους, την ιατρική, τις τελετές και άλλες δραστηριότητες τους.

Η πρώτη παράσταση του Pancratium αναφέρεται από τον Έβανς, ο οποίος την ανακάλυψε κατά τις ανασκαφές που έκανε στο παλάτι της Κνωσού (1896). Αργότερα αναφέρεται από τον Μαρινάτο (1967 - 1972) κατά τις ανασκαφές στη Θήρα.Υπάρχει μια τοιχογραφία στο ανάκτορο της Κνωσού "το μπλε πουλί" όπου στη κάτω δεξιά γωνία υπάρχει η πρώτη σωζόμενη αναπαράσταση του Παγκρατίου στον κόσμο.

Έχει μια ιστορία σχεδόν μυθική βρέθηκε σε ζωγραφιά που έγινε πριν 3.500 χρόνια στις υστεροκυκλαδικές τοιχογραφίες στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης, στο Ανάκτορο που ανάσκαψε ο Μαρινάτος. Στις τοιχογραφίες απεικονίζεται χωρίς τα εξωτερικά πέταλα.

Στο απόγειο της δόξας του Μινωικού πολιτισμού, όταν η τέχνη είχε φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο ανάπτυξης, τα λουλούδια και τα φυτά χρησιμοποιούνται για την ομορφιά τους και ως αισθητική απόλαυση. Καθώς περνούσαν τα χρόνια έγινε σχεδόν συμβολική η απεικόνιση τους και δίνει απλώς ενδείξεις για το αρχικό σχήμα του ζωγραφισμένου φυτού.

Το πρώτο πράγμα που συναντούσαν οι θαλασσοκράτορες ναυτικοί της μινωικής Κρήτης με τα ιστιοφόρα τους, γυρνώντας τις ατέλειωτες ακρογιαλιές της Μεσογείου ήταν πλήρως ανθισμένα Pancratium maritimum καθώς η εποχή ανθοφορίας τους συμβαδίζει με την εποχή του χρόνου που υπήρχαν ευνοϊκές συνθήκες (μελτέμια) για ιστιοπλοΐα.

Το Pancratium maritimum ήταν ένα πολύ σημαντικό φυτό ,για τα νησιά του Αιγαίου και το σύμβολο των ισχυρών χωρών του Μίνωα. Επιπλέον, αποδεικνύει την μοναδικότητα του Αιγαίου με αμετάβλητες οικολογικές συνθήκες από τη Μεσολιθική εποχή μέχρι σήμερα.

Στις ανασκαφές της Θήρας φαίνεται το ίδιο φυτό να απεικονίζεται σε ένα είδος λάβαρου που έμπαινε σαν έμβλημα σε όλα τα Μινωικά πλοία όταν ήταν σε πόλεμο.

Το φυτό Παγκράτιο μάλλον χρησιμοποιείται σε τελετές μύησης και στα ελευσίνια μυστήρια. Μυημένος στα ελευσίνια μυστήρια ήταν ο "Παντοδύναμος" Ηρακλής γιος του "Παντοκράτορα" Δία, ο οποίος Ηρακλής, ήταν ο εμπνευστής και ο πρώτος νικητής του αρχαίου αγωνίσματος "Παγκράτιο" μια μορφή πυγμαχίας και πάλης.

Αφήστε τα κρινάκια ν’ανθίσουν…για τις επόμενες γενιές!!

Στην πραγματικότητα όσο ερευνά κανείς για να μάθει περισσότερα για αυτό το προϊστορικό άνθος ,που σε πείσμα των σημερινών αντίξοων συνθηκών επιμένει να επιβιώνει, τόσο περισσότερο ενθουσιάζεται.

Ας κάνουμε μια κοινή προσπάθεια κι ας προστατέψουμε τον κρίνο της θάλασσας, αξίζει τον κόπο.

Θαυμάστε τον, μην κόβετε τους ανθισμένους βλαστούς, δώστε του την ευκαιρία να επιβιώσει.

Τώρα που γνωρίζετε ποιος είναι ο κρίνος της θάλασσας διαδώστε το.

Προστατεύω τον κρίνο όχι για μένα αλλά για να τον θαυμάζουν και οι επόμενες γενιές.

ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΛΑΡΙΣΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ